Chia urugʻi bilan ozish mumkinmi: zigʻir urugʻi-chi?

Chia urugʻi bilan ozish mumkinmi? Chia — foydali urugʻ. Lekin u yogʻni eritmaydi va tadqiqotlarda deyarli ozdirmagan. Zigʻir urugʻining taʼsiri biroz bor, lekin u ham kichik. Asosiy ishni baribir kundalik ovqatingiz qiladi.

Dugonangiz yangi narsa topibdi. Har kuni ertalab bir qoshiq chia urugʻini suvga solib ichyapti. «Qorin yogʻi ketarmish», deydi. Siz ham bozordan bir qadoq olib keldingiz. Lekin chia rostdan ozdiradimi? Hozir oddiy qilib tushuntiraman.

Chia urugʻi bilan ozish: tadqiqotlar nima deydi?

Chiada tola (kletchatka), oʻsimlik oqsili va minerallar bor. Internetda «chia qorindagi yogʻni ketkazadi» degan videolar koʻp. Lekin bu gap kalamush va tovuqlarda tekshirilgan, odamda emas.

Odamda natija boshqacha chiqqan. Ortiqcha vazni bor 90 kishi 12 hafta tajribada qatnashgan. Ular kuniga ikki marta, ovqatdan oldin chia urugʻini suvga aralashtirib ichgan. Boshqa guruh esa ichida chia yoʻq kukun ichgan. Ikkala guruhda ham vazn va tana yogʻi bir xil qolgan.

Chia boʻyicha 12 ta sinovni jamlagan olimlar ham ishonchli farq topmagan. Dalillar sifatini esa past deb baholashgan.

Kirill yozuvida koʻpchilik «чиа уруғи озиш учун» deb qidiradi. Javob bir xil: chia — yaxshi ovqat, ozdiruvchi vosita emas.

Zigʻir-chi? Uning gapi biroz boshqacha.

Zigʻir urugʻi bilan ozish mumkinmi?

Zigʻir boʻyicha dalil biroz kuchliroq. Olimlar 45 ta sinovni jamlab koʻrishgan. Zigʻir urugʻi yeganlar oʻrtacha bir kilogramm atrofida koʻproq ozgan. Beli esa bir santimetrga yaqin kichraygan.

Foyda urugʻning oʻzi uch oy va undan uzoq yeyilganda koʻringan. Zigʻir moyi va kapsuladagi zigʻir ekstraktida esa bunday foyda topilmagan.

Bir necha oyda bir kilogramm — bu yordam, lekin yechim emas.

Urugʻni qanday yeyish foydali?

Urugʻdagi tola toʻydiradi va ichni yumshatadi. Lekin buning uchun uni toʻgʻri yeyish kerak.

• Maydalab yeng. Butun zigʻir urugʻi tishga tegmasa, ichakdan oʻzgarmay chiqib ketishi mumkin. Chiani ham maydalab yegan maʼqul.
• Suvni unutmang. Tola ichakda shimgichdek suv tortadi. Suv yetishmasa, aksincha, ich qotadi.
• Omega-3 uchun baliq ham kerak. Omega-3 — yogʻning foydali bir turi. Chia va zigʻir uning oʻsimlik shaklini beradi. Bu shaklning faqat oz qismi tanada baliqdagi shaklga aylanadi. Shuning uchun haftada ikki marta yogʻli baliq yeng. Baliq yemasangiz, kuniga bir osh qoshiq maydalangan zigʻir yoki chia qoʻshing.
• Kaloriyasini hisobga oling. Ikki choy qoshiq chiada 35 kilokaloriyaga yaqin quvvat bor. Urugʻni ovqatga qoʻshsangiz, u ham kunlik hisobga kiradi.

Nima qilish kerak

1. Chiani dori deb emas, ovqat deb qarang. Nega: tadqiqotlarda u yolgʻiz oʻzi ozdirmagan.
2. Tolani oddiy ovqatdan yigʻing — kuniga taxminan 30 gramm. Mosh, noʻxat, loviya, sabzavot, meva, kepakli non. Nega: bir yillik tadqiqotda odamlarga faqat shu bitta maqsad berilgan. Ular koʻp qoidali murakkab diyeta qilganlar bilan deyarli bir xil ozgan.
3. Chia yoki zigʻir qoʻshilgan «ozdiruvchi» aralashma va kapsulalarga pul bermang. Nega: oddiy urugʻ ham deyarli ozdirmagan. Kapsula ichida nima borligini esa bilmaysiz.

Bir qoshiq urugʻ ichish oson. Qiyini — har kungi oddiy ovqatni oʻzgartirish. Formula ilovasida hech narsa ichish shart emas: na kapsula, na choy, na BAD. Darslardan birida tolaning toʻqlikdagi oʻrnini va uni oʻz ovqatingizga qanday qoʻshishni oʻrganasiz. Har darsdan keyin bitta kichik vazifani oʻz hayotingizda sinab koʻrasiz. Oddiy ovqat bilan ozish va qayta semirmaslikni oʻrganmoqchi boʻlsangiz, App Store yoki Google Playʼdan «Formula — ozish ilovasi»ni yuklab oling.

Savolingiz boʻlsa — Telegramʼdagi yordam botiga yozing

Doktor Feruz YigitaliyevFormula ilovasi muallifi

TashMIʼda 10 yil oʻqigan: 6 yil asosiy taʼlim va 2 ta ordinatura. 2021-yildan semizlik va ozish bilan shugʻullanadi. Shu tajriba asosida Doktor Feruz metodi va Formula ilovasi yaratildi.

Doktor Feruz yoʻli

Manbalar

1. Nieman DC va hamk. Chia seed does not promote weight loss or alter disease risk factors in overweight adults. Nutrition Research, 2009. doi.org/10.1016/j.nutres.2009.05.011
2. Teoh SL va hamk. Clinical evidence on dietary supplementation with chia seed (Salvia hispanica L.): a systematic review and meta-analysis. Nutrition Reviews, 2018. doi.org/10.1093/nutrit/nux071
3. Mohammadi-Sartang M va hamk. The effect of flaxseed supplementation on body weight and body composition: a systematic review and meta-analysis of 45 randomized placebo-controlled trials. Obesity Reviews, 2017. doi.org/10.1111/obr.12550
4. Ma Y va hamk. Single-component versus multicomponent dietary goals for the metabolic syndrome: a randomized trial. Annals of Internal Medicine, 2015. doi.org/10.7326/M14-0611
5. Doktor Feruz. «Omega-3 yogʻ kislotalari — manbalari va dozasi», Telegram, 2026. t.me/taomlanish_ilmi/3843
6. Greger M. How Not to Diet. Flatiron Books, 2019.