Testosteron oshirish: qorin yogʻi va ortiqcha vazn

Qorni katta erkak uchun testosteron oshirish yoʻllarining eng tabiiysi — ozish. Tadqiqotlarda ozgan erkaklarda testosteron koʻtarilgan, koʻproq ozganlarda esa koʻproq. Testosteron ukoli, tabletkasi yoki «buster»larni oʻzingizcha boshlamang: tashxisni ham, davoni ham shifokor qoʻyadi.

Bir manzarani tasavvur qiling. Kamar teshigi yildan-yilga surilib boryapti. Ishdan keyin kuch ham, kayfiyat ham yoʻq. Telefonda esa reklama: «Bu kapsula testosteronni oshiradi!» Qoʻlingiz beixtiyor «Buyurtma» tugmasiga boradi. Shoshilmang: javob qutida emas, qorinda boʻlishi mumkin. Nega? Hozir oddiy qilib tushuntiraman.

Testosteron va qorin: qanday bogʻliq?

Testosteron — asosiy erkak gormoni. Semiz erkaklarda u koʻpincha past chiqadi. Hatto gormon tizimida boshqa kasallik boʻlmasa ham.

Buning ikki sababi bor. Birinchisi: testosteron qonda maxsus oqsilga «minib» yuradi. Ortiqcha vaznda shu oqsil kamayadi.

Ikkinchisi: miya moyaklarga gormon orqali «testosteron chiqar» degan buyruq yuboradi. Semizlik ogʻirlashgan sari bu buyruq susayadi — xuddi telefonda aloqa uzilib-uzilib qolgandek.

Bogʻliqlik ikki tomonlama. Past testosteronning oʻzi ham tanada yogʻ yigʻilishini kuchaytiradi.

Shunday qilib yopiq halqa hosil boʻladi. Yogʻ koʻpaysa, testosteron pasayadi. Testosteron pasaysa, yogʻ yana koʻpayadi. Bu halqani qayerdan uzish mumkin?

Ozish testosteronni oshiradimi?

Ha, tadqiqotlar shuni koʻrsatadi. Olimlar 24 ta tadqiqot natijasini jamlab koʻrishgan.

Kam kaloriyali ovqatlanishdan keyin ham, ozish operatsiyasidan keyin ham testosteron sezilarli koʻtarilgan. Operatsiyadan keyin — koʻproq.

Eng muhimi — qancha ozilgani. Kim koʻproq ozgan boʻlsa, testosteroni ham koʻproq koʻtarilgan. Ayol gormoni estradiol esa kamaygan.

Demak, semizlikdagi past testosteron doimiy emas — u qaytishi mumkin. Lekin buning uchun bir-ikki kilo emas, sezilarli ozish kerak.

Qancha? Olimlar yetti mingdan ortiq erkakning maʼlumotlari asosida hisoblashgan. Tana vazn indeksi — boʻy va vazndan chiqadigan raqam. U 30 dan 25 ga tushsa, testosteron oʻrtacha 13 foiz koʻtariladi. Boʻyi 175 santimetr erkak uchun bu taxminan 92 kilodan 77 kiloga ozish degani.

Testosteronni oshirish mahsulotlari va «buster»lar

Internetda «testosteron oshiruvchi» deb sotiladigan vositalar koʻp. Olimlar shunday 50 ta vositani tekshirib chiqishgan.

Ularning 90 foizi «testosteronni oshiradi» deb vaʼda bergan. Lekin har toʻrttasidan faqat bittasining tarkibi uchun buni koʻrsatgan tadqiqot topilgan.

Har oʻntasidan bittasida esa aksincha, testosteronni pasaytirishi mumkin boʻlgan modda bor edi. 13 tasida rux, B3 vitamini yoki magniy xavfsiz chegaradan oshgan.

Demak, reklamaga ishonib, pulni havoga sovurish oson. Shuning uchun bitta «testosteron mahsuloti»ni izlamang. Testosteronni koʻtarishini tadqiqotlar koʻrsatgan yoʻl — ozish.

Testosteron dorisi ham oʻz-oʻzidan yechim emas. Belgilari boʻlmasa, faqat semizlik uchun bu dori berilmaydi.

Bu dori davolanmagan uyqu apnoesini — uyquda nafas toʻxtashini — ogʻirlashtirishi mumkin. Urugʻ hosil boʻlishini ham pasaytiradi. Shuning uchun yaqin vaqtda farzand rejalashtirayotgan erkakka testosteron davosi tavsiya qilinmaydi.

Qachon shifokorga borish kerak?

Quyidagilar boʻlsa, urolog, androlog yoki endokrinologga boring:

• jinsiy istak ancha pasaygan, ertalabki erektsiyalar kamaygan yoki erektsiya muammosi bor;
• koʻkrak bezi kattalashgan yoki ogʻriydi, tanadagi tuk kamaygan;
• farzand koʻrish qiyin boʻlyapti;
• shular bilan birga doimiy holsizlik, tushkun kayfiyat, issiq bosish va terlash bor.

Tahlilni ham shifokor bilan qiling. Testosteron ertalab, och qoringa tekshiriladi. Tashxis uchun u qayta oʻlchanadi — bitta tahlil yetmaydi.

Testosteron oshirish uchun nima qilish kerak

1. Belingizni oʻlchang va sekin oza boshlang. Nega: koʻproq ozgan erkaklarda testosteron ham koʻproq koʻtarilgan.
2. Har ovqatda oqsil va sabzavot boʻlsin, porsiya esa meʼyorida. Masalan, goʻshtli taom yoniga bir likopcha salat qoʻying. Nega: toʻyimli ovqat bilan och qolmasdan ozish osonroq.
3. Kunlik harakatni koʻpaytiring, yurishdan boshlang. Masalan, marshrutkadan bekatga yetmay tushib, qolganini piyoda yuring. Nega: harakat ozishni ham, natijani saqlashni ham yengillashtiradi.
4. «Buster», ukol va steroidlarga pul sarflamang. Nega: vaʼdalarining koʻpi tadqiqotda tasdiqlanmagan, baʼzilari zarar berishi mumkin.

Reklama esa har kuni boshqa gapni aytadi: «Bitta kapsula yetadi!» Qiyini — unga ishonmay, shu yoʻldan qaytmaslik. Formula ilovasida hech narsa ichish shart emas — na kapsula, na BAD. Belni qanday oʻlchashni ilova koʻrsatadi, natijani esa «Oʻlchovlar»ga yozib borasiz. Erkaklar uchun alohida hamjamiyat ham bor: u yerda hammaning maqsadi bir xil. Ilova kasallikni davolamaydi: ozish rejasini ham, davolashni ham shifokoringiz bilan kelishasiz. Ozish va qayta semirmaslikni bosqichma-bosqich oʻrganmoqchi boʻlsangiz, App Store yoki Google Playʼdan «Formula — ozish ilovasi»ni yuklab oling.

Savolingiz boʻlsa — Telegramʼdagi yordam botiga yozing

Video

Ozishda gormonlar qanchalik ahamiyatli ekanini shu videoda oddiy qilib tushuntirganman.

YouTube · Ozishda Gormonlarning Ahamiyati

Doktor Feruz YigitaliyevFormula ilovasi muallifi

TashMIʼda 10 yil oʻqigan: 6 yil asosiy taʼlim va 2 ta ordinatura. 2021-yildan semizlik va ozish bilan shugʻullanadi. Shu tajriba asosida Doktor Feruz metodi va Formula ilovasi yaratildi.

Doktor Feruz yoʻli

Manbalar

1. Corona G va hamk. Body weight loss reverts obesity-associated hypogonadotropic hypogonadism: a systematic review and meta-analysis. Eur J Endocrinol, 2013. doi.org/10.1530/EJE-12-0955
2. Fui MN, Dupuis P, Grossmann M. Lowered testosterone in male obesity: mechanisms, morbidity and management. Asian J Androl, 2014. doi.org/10.4103/1008-682X.122365
3. Eriksson J va hamk. Causal relationship between obesity and serum testosterone status in men: a bi-directional Mendelian randomization analysis. PLoS ONE, 2017. doi.org/10.1371/journal.pone.0176277
4. Bhasin S va hamk. Testosterone therapy in men with hypogonadism: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab, 2018. doi.org/10.1210/jc.2018-00229
5. Clemesha CG, Thaker H, Samplaski MK. «Testosterone boosting» supplements composition and claims are not supported by the academic literature. World J Mens Health, 2020. doi.org/10.5534/wjmh.190043
6. Doktor Feruz. «Ozishda gormonlarning ahamiyati», YouTube, 2024. youtu.be/9bLyDLLU89w